نقش زنان در دفاع

مقدمه :

تاریخ از جنگها و مبارزات زنان نمونه های فراوانی دارد. هنوز تاریخ هجوم مغول و فعالیت زنان مسلمان و حضور اصیل آنان در صحنه های سیاسی عصر مشروطیت، جنبش تنباکو و انقلاب اسلامی را فراموش نکرده است و زنان آذربایجانی که در حملات عثمانیها به تبریز به یاری شوهران و پسران خود می شتافتند و هر دفعه رشادتهای کم نظیری از خود نشان می دادند، زنان ارامنه که با ترکان عثمانی می جنگیدند زمانی که در جنگهای صدر اسلام و تاریخ اروپا و عهود باستان در هر جای دنیا دوش به دوش مردان در میدانهای کارزار شرکت می جسته اند همه و همه سازنده تاریخ قهرمانی های زنان جنگاور جهان می باشد. در این مقاله اجمالاً از نقش زنان در جنگهای صدر اسلام و ایران و نظام دفاعی کشورهای مختلف ذکر شده است .

 

زنان صدر اسلام :

از جمله وظایف مختلف زنان در جنگهای صدر اسلام عبارتند از :

الف) آبرسانی ب) مداوای مجروحین ج) پرستاری از بیماران د) حمل مجروحین ز) حمل تیر ح) تشویق مردان به جنگ ط) آشپزی م) شرکت در نبرد در صورت لزوم ن) تعمیر وسایل جنگی

نمونه هایی از فعالیت زنان در جنگهای صدر اسلام

ام ورقه دختر عبداله پسر حارث انصاری زنی بود که پیامبر (ص) بدیدار او می رفت و او را شهیده می نامید وی قرآن را گرد آورد و به پیامبر (ص) در جنگ بدر عرض کرد آیا اجازه می دهی همراه تو بیایم تا مجروحین را مداوا کنم و بیماران را پرستاری نمایم شاید خداوند شهادت را به من هدیه کند. حضرت فرمود: خدا شهادت را برای تو فراهم ساخته است و همواره او را شهیده خطاب می کرد تا اینکه در زمان خلافت عمر، غلام و کنیز ام ورقه، را به قتل رساندند و بشارت رسول اله به او به حقیقت پیوست.

امیّه دختر قیس فرزند ابی صلت غفاری می گوید : با عده ای از زنان قبیله غفّار به نزد پیامبر رسیده عرض کردیم می خواهیم به همراه تو در این مسیر (خیبر) باشیم تا مجروحین را مداوا کرده و مسلمین را به اندازه توانایی خود یاری دهیم پیامبر (ص) فرمود : ببرکت خداوند (بیائید) . پس از فتح خیبر از غنایم بین ما تقسیم کرده و این گردنبندی که در گردن من است به من داد که به خدا قسم هیچگاه از من دور نمی شود و این گردنبند در گردن او بود تا اینکه فوت کرد.

صفیه دختر عبدالمطلب در جنگ احد در حالیکه همراه با زنها در برجها و پشت بامهای مدینه بودند. یک یهودی شروع به بالا آمدن از برج کرد و صفیه شمشیر حسان بن ثابت را گرفت سر او را بریده و به طرف بقیه یهودی ها پرتاب می کند و آنها می گریزند.

ام الخیر البارقیه یکی از دوستداران و مخلصین علی و اولاد او بود و در جنگ صفین مردم را به جنگ تشویق می کرد و می گفت: ای مردم بپرهیزید از خداوند تبارک و تعالی و بترسید از هولناکی قیامت به کجا می روید؟ آیا از جهاد فرار می کنید؟ ای سپاهیان با دشمن بجنگید که ایشان را ایمان نیست به حق ملحق شوید پیش از آنکه حقوق دین باطل شود.

زرقاء دختر عدی کوفی از زنان صاحب عقل و اندیشه و ادیب بود و در جنگ حضرت علی(ع) را یاری می کرد و در میدان جنگ در مدح امام علی(ع) و برانگیختن یاران او به جهاد گفت: چراغ (معاویه) در برابر خورشید نمی‌تواند نور افشانی        کند، یکدل و یکزبان بدون هیچ تزلزلی به دشمن هجوم آورید که آینده در گرو امروز است.

حضرت فاطمه علیها السلام در جنگ  احد خون از چهره پیامبر(ص) می شست و همراه 13 زن دیگر خوراکی و آشامیدنی بر پشت خود حمل کرده و زخم مجروحان را پانسمان و مداوا کرده و به آنها آب می رساندند.

حمنه دختر جحش- امّ سلیم دختر ملحان- عایشه- امّ عطیه - ربیع دختر معوذ- نسیه دختر کعب

نسیبه دختر حارث- کعیبه دختر سعداسلمی- رفیده- معاذه غفاریّه0 سلمی (کنیز پیامبر)

امّ نسان اسلمی- بکاریه هلالیه- عکرشه دختر اطرش- نمونه ای از زنان مجاهدی بودند که در بسیاری از جنگها وظیفه سیراب نمودن- مداوای مجروحین و انتقال شهدا به پشت جبهه- تهیه تدارکات تهیه غذا- وصله کردن مشکهای پاره در جنگ - تشویق مردان به جنگ را به عهده داشتند و در این راه بعضی زخمی شده و گروهی به شهادت رسیدند.

 نقش زنان درهشت سال د فا ع  مقد س                           

بالاترین هدف زنان در دفاع مقدس مسئله ولایت بود و این مسئله عام است که تمامی انسانها اعم از زن و مرد در رابطه با این مهم وظیفه ای خطیر بر دوش دارند. اسوه زنان در جنگ هشت ساله حضرت زهرا بوده او که در تمام زندگیش پیروی و حمایت از ولایت مشهود بود.

نقش زن ایرانی در تمامی صحنه های سیاسی و اجتماعی و در نهضت های اسلامی معاصر و همدوشی آنان با مردان در تمامی صحنه های درگیری با اجانب بوده است. در پشت جبهه نیز، زنان با صبر و تلاش و پشتکار، در کانون های مختلف چون انجمن های اسلامی دانش آموزی و دانشجویی و معلمان و خیریه ها بیشترین پشتیبانی را از سنگر نشینان خطوط نبرد به عمل می آوردند.

به یاد بیاوریم زنان ایثارگری را که علاوه بر انجام تعهدات خانه و خانواده و وظایف عمومی که نسبت به جنگ تحمیلی بر عهده همه آحاد ملت بود حتی حداقل معیشت خود و دارایی های زینتی ساده خویش را به جبهه ها هدیه می کردند.

در زمینه های معنوی، برپایی جلسات روضه خوانی و برگزاری دعا و نیایش نیز از جمله کارهای عمده زنان بود. مادران ارجمند بسیاری در سراسر میهن اسلامی در هنگام شهادت فرزندان برومندشان، زیباترین رجزها و شعارها و مرثیه های مبارزه طلبانه را بر زبان جاری می ساختند و هربار با رویی گشاده تر، آمادگی بیشتر خود را برای تقدیم دیگر فرزندانشان به پیشگاه اسلام و انقلاب و امام و امت اعلام می کردند. زنان و نقش آنها در بهداشت و در میان دوران مقدس را هرگز نمی توان از یاد برد خیل زنان و دخترانی را که با گذراندن دوره های کوتاه امداد رسانی فوج فوج به جبهه ها هجوم برده و در خطوط مقدم و پشتیبانی پروانه وار گرد مجروحان و مصدومان جنگ نحمیلی می چرخیدند و جراحات آنها را با تفقد و صبوری ماهرانه التیام می بخشیدند. در پشت جبهه نیز سنگین ترین وظیفه دربیمار ستانهای صحرایی و در شهرها که به مجروحین و مصدومین جنگ نعلق داشت بر عهده زنان فداکار بهیار و پرستار و پزشک بود و این همه بیانگر شور انقلابی بود به دنبال ضرورت دفاع همه جانبه از اسلام و انقلاب و میهن و لزوم مشارکت تمامی آحاد در این جهاد مقدس، بسیج نظامی فرهنگی خواهران نیز به موازات دیگر نهادهای پشتیبانی جنگ، شکل گرفت و زنان فعالیتهای پراکنده فرهنگی - عقیدتی و نظامی خود را سازمان دادند. در پشت خطوط نبرد زنان مسلمانی با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج و ارتش همکاری فشرده و مؤثر داشتند آنان با تشکیل انصارالمجاهدین به خانواده های رزمندگان و شهداء و اسراء  سرکشی نموده و ضمن تفقد از زنان و فرزندان این عزیزان نیازهای احتمالی آنرا برطرف می‌ساختند و بدین ترتیب نقش تربیتی، عاطفی انسانی و ایمانی خویش را ایفاء می نمودند. زنان همچنین در بسیاری مواقع با تشکل های مردمی و محلی خویش به تهیه مواد غذایی و پوشاک رزمی و غیره اقدام نموده خود در قالب کاروان های دیدار از جبهه‌های نور در خطوط نبرد حضور یافته و نسبت به توزیع مواد لازم تهیه شده انجام وظیفه می نمودند- و این خود بالاترین پشتیبانی معنوی و روانی از رزمندگان بود آنان ضمن محدود نگاهداشتن سطح توقعات خود در غیاب مردان تمامی مسئولیتهای اقتصادی و سرپرستی خانواده را تحمل نمودند  در دوران دفاع مقدس زنان با آگاهی از شرایط، ساده زیستی را بیش از پیش نصب العین خود قرار داده و حال و هوای روحانی و ملکوتی جبهه‌ها و آثارمترقبه از حاکمیت احکام اسلامی و انقلابی را که زن و مردرا به راستی متحول کرده بود به زیباترین شکل به نمایش.گذاردند.

دفاع مقدس بیش از هر چیز بستری بود برای رحمتی از جانب خداوند زنان ما را برآن داشت تا در جریان عمل توانایی ها، لیاقت ها و شایستگی های خود را بشناسند و به عنوان سرمایه ای گرانبها در پس قرنها خودناباوری آن را پاسداری و حراست نمایند.

 

نقش زنان در نظام دفاعی کشورهای مختلف

1- نقش زنان در نظام دفاعی انگلستان

در جرییان جنگ جهانی دوم قانون خدمت سربازی تصویب شد، زنان درصدها حرفه ای که هرگز به آن اشتغال نداشتند جانشین مردان گردیدند. حدود دویست هزار زن بریتانیایی تحت عنوان «آ-تی- اس» با نیّت امدادی محلی در ارتش ثبت نام کردند.

زنانی که قادر به ترک خانه بودند، بعنوان زنان بسیجی و زنانی که قادر به ترک خانه نبودند بنام غیر بسیجی نامیده میشدند. از زنان غیر بسیجی زنانی که همسران آنان در خدمت نیروها بودند بصورت نیمه وقت در کارخانجات، جائی که به محل زندگی آنان نزدیک بود استفاده می کردند. همسران مردانی که در خدمت قوای مسلح بودند از هر نوع مشکل خدمت که آنان را از کارخانجات دور کنند معاف می‌شدند. همچنین زنانی که به کار کشاورزی، پرستاری و آموزگاری اشتغال دارند از خدمت نظام معافند.

صنایع نظامی جهت تکمیل کادر کارگری آنان را تحت آموزشهای ویژه ای قرار میدهند، صنعت کشتی سازی، مهمات سنگین تا تولید انبوه مواد منفجره از جمله کارهایی است که توسط زنان کارگر انجام می شود بهنگام حملات هوائی زنان رانندگی آمبولانسها را بر عهده دارند و در کارخانجات بکار پر کردن تی ان تی می پردازند.

زنان علاوه بر آشپزی و کار اداری، رانندگی کامیونها، موتور سیکلت، تعمیر وسایل نقلیه، بسته بندی مجدد چترهای نجات، نصب و بازرسی و نگهداری تجهیزات نظامی و تدارکات، آزمایش بالونها، پیش بینی وضع هوا، کارهای بندری که در حیطه کارمردان می باشد و ارسال و دریافت پیامهای رادیویی را بر عهده داشتند.

2- نقش زنان در نظام دفاعی فرانسه :

تا سال 1938 زنان داوطلبانه وارد گروههای غیرنظامی شدند. در سال 1986-1870، 6% زنان در گروههای پزشکی قوای مسلح بکار گرفته شدند.

امّا امروزه واحدهایی که تنها متشکل از زنان باشد از بین رفته، آموزش تخصصی در تمامی لشگرهای چهارگانه مختلط برای زنان وجود داشته، حتی در ناراضی ترین لشگرها نیروی دریای بکارگیری زنان را تقبل نموده است تقرباً در کلیه واحدها به استثناء واحدهای کماندویی  ویژه، 7% و گاهی 10% پستها بر روی زنان باز می باشد. اونیفورم به استثناء کلاه، وجهه مشخصه میان مردان و زنان می باشد.

چندین زن ژنرال در ارتش وجود دارد. همچنین از زنان بعنوان پرستار، کارگر خواربار فروشی نظامی، یا مغازه دار، رخت شویی و ... گاه بصورت داوطلبانه و گاه حقوقی ایفای نقش می نمایند. زنان در خیابانهای شهرهای بزرگ، گذرگاههای حیاتی تردد، راه آهنهای زیر زمینی و ایستگاه‌های قطار و ... وظیفه انتظامات را بعهده دارند.

3- نقش زنان در نظام دفاعی آلمان :

به سال 1979 خدمت سربازی سه ساله برای زنان تصویب شده است، پس از جنگ زنان کمر همت بسته و به محو آثار ویرانی و خرابی در سراسر خاک آلمان پرداختند، قسمت اعظم این ترقی و پیشرفت مرهون زنان آلمانی است که علاوه بر همکاری عملی با مردان در رفع خرابیها و اقدام به آبادی مجدد کشور خویش وظیفه سرپرستی و رسیدگی به خانواده راهم بر عهده داشتند.

در خلال نخستین جنگ جهانی زنان آلمانی به بهترین وجه لیاقت خویش را به منصه ظهور رساندند، همه جا در ادارات، ترامواها، بیمارستانها و راه آهن زن آلمانی جای مرد را که در جبهه جنگ بود اشغال کرد.

4- نقش زنان در نظام دفاعی ویتنام :

ارتش زنان در سال 1960 در اوج جنبش همگانی بوجود آمده و در نبردهای گوناگون آبدیده شد.

در حال حاضر 40% اعضای ارتش چریکی را زنان تشکیل می دهند، این زنان در طول جنگ عملیات خارق العاده ای را انجام داده اند. بطور مثال در سال 1968 در حمله سراسری، واحد زنان «له تی ریانگ» خود را به مرکز شهر سایگون رساند و بکمک زنان کماندوی دیگر، به ستاد ارتش دشمن حمله کرد و آنجا را به تصرف درآورد.

بسیاری از مردان کارهای تولیدی و خانوادة خود را ترک می کردند و به جبهه می رفتند و زنان جای آنها را می گرفتند و تولید را ادامه میدادند، شخم می زدند، ماشین تعمیر می کردند، و گروههای ضربتی برای دفاع از راهها تشکیل میدادند.

زنان عضو «اتحادیه زنان ویتنام» بی درنگ پس از آزاد کردن سرزمینشان به فعالیتهای چشمگیر در زمینه التیام دردها و صدمات ناشی از جنگ پرداختند. کلاسهای مبارزه با بیسوادی، بخصوص در بخشهای جنوبی کشور دایر شد و هزاران زن در آنها شرکت کردند.

تقریباً 10% نیروی کمکی منطقه رتطم را زنان تشکیل می دهند و از لباس واُنیفورم مردان استفاده ها می کنند و دوش بدوش مردان وظایف خود را انجام میدهند، با استفاده از دوچرخه در تأمین  ارتباطات سهیم هستند، در میدان نبرد بعنوان پزشک و افسر پزشک و غیره کار می کنند، با انواع سلاحهای جنگی آشنا هستند و اغلب مأموریت دستگیری جاسوسانی را که با هلیکوپتریا چتر نجات در مناطق تحت نفوذ ویت کنگ ها و ویتنام شمالی فرود میآیند بعهده دارند، خلبانان را که هواپیماهایشان سقوط کرده دستگیر و زندانی می کنند و در میدان نبرد در تقویت روحیة افراد نظامی نقش مهمی را عهده دار می باشند.

5- نقش زنان در نظام دفاعی فلسطین

در سال 1963 اتحادیه زنان فلسطین بنیان گذاشته شد، اتحادیه در زمینه های سیاسی و اجتماعی بکار خود ادامه داد و به تأسیس پرورشگاه کودکستان، آموزشگاه برای زنان و دختران در اردوگاه آوارگان و دایر ساختن کلاس مبارزه با بیسوادی پرداخت. با شعله‌ور شدن آتش مقاومت مسلحانه و اعلام جنگ طویل المدت خلقی علیه اشغالگران در 1965 وظایف اتحادیه گسترش یافت. زن فلسطینی در عرصه این مقاومت همه جا حضور داشت، در بیمارستانها، پایگاههای نظامی، در جبهه نبرد، همچنین زنان در مجامع بین المللی به دفاع از حقّانیت خود پرداختند. یکی از هدفهای عمده اتحادیه زنان فلسطین شرکت دادن زنان فلسطینی در کارهای سازمانی و مبارزه در سطح جهانی شد.

زنان در هلال احمر فلسطین نقش بسیار مهمی داشتند.

تقریباً هیچ زمینه کاری وجود ندارد که زن فلسطینی درآن شرکت نجسته باشد.

زنان نآ  آننتکا. نقش مهمّی در تشویق همسر، پسر، برادر و پدر خود برای شرکت در مبارزه و بی‌هراس بودن در جانبازی را بعهده می گیرند.

6-نقش زن در نظام دفاعی شوروی

در طول جنگ جهانی دوم حدود /000/800 زن در ارتش شوروی خدمت می کردند 86 نفر از این زنان موفق شدند که عالی ترین نشان کشور را (قهرمانان شوروی) بدست آورند، زنان در ارتش شوروی مأموریتهای مانند تیراندازی، خلبانی، متخصص مخابرات، مسلسل‌چی، راننده تانک، خدمه هواپیما و خدمات پزشکی انجام دادند.

«والانتینا نیکلایواترشکوا» نخستین زن روسی است که به فضا رفت، وی درجه سرهنگی را در نیروی هوائی شوروی دارد.

زنانی که داوطلب خدمت در ارتش می‌شوند باید سن آنها بین 19 تا 30 بوده، حداقل هشت کلاس سواد داشته ازدواج نکرده و دارای بچّه نباشند. زنان حتی می‌توانند بعنوان تکنسین کامپیوتر، اپراتور تجهیزات ویژه و حتی معلّمی انجام وظیفه نمایند.

زنان داوطلب برای 3-4 یا 6 سال تعهد خدمت داده و بعد از آن نیز می توانند تا سن 50 سالگی خدمت خود رادر ارتش تمدید کنند.

زنان در کادر افسری نیز خدمت می کنند و تعداد آنان زیاد نیست، این قبیل زنان اکثراً در مدارس عالی و آکادمی های نظامی بخصوص در بخش زبانهای خارجی در ریاضیات تدریس می کنند.

کمتر مشاغلی در نیروهای شوروی وجود دارد که زنان قادر به ایفای آن نباشند.

این کشورها نمونه کشورهایی بود که زنان در پست‌های متعدد ارتش وارد شده و خدمت می‌کنند در حالیکه در اکثریت کشورها نیز زنان مجاهدی را می‌بینم که نام و یادشان همیشه جاویدان خواهد ماند.

/ 0 نظر / 10 بازدید