آرشیو وبلاگ
      جدیدترین مطالب داغ و خواندنی (گلچین وب... دانلود رایگان کتاب ها... راهنمای حل جدول ... و بهترین مطالب روز وب)

+ اقدامات امیرکبیر برای جلوگیری از شیوع وبا


اقدامات امیرکبیر برای جلوگیری از شیوع وبا

 

 

 

 

 

 

 نخستین شیوع وبا در ایران به سال ۱۲۳۶ بازمى‌گردد. 26 سال بعد، وباى دیگرى در شهر تهران شیوع یافت. «ریشارخان»، سفیر فرانسه، در مورد وباى تهران مى‌گوید: «بیست و چهارم جولای [دهم شعبان ۱۲۶۱ ه.ق] که من به شهر آمده بودم، شاه به واسطه وبایى که بروز نموده بود از نیاوران کوچ کرده، توى کوه‌ها رفت... سى و یکم جولای: امروز در کوچه که منزل دارم، یکصد و بیست نعش وبایى را شمردم که به قبرستان مى‌بردند. گاهى دو، سه تابوت گذاشته، حمل و نقل مى‌کردند... احدى نزدیک به وبا  زدگان    نمى‌آمد» شاه مملکت، فرار را بر قرار ترجیح داد و به جاهاى خوش آب و هواى طهران رفت و «رعیت جماعت» تنها ماند و آنقدر کشته داد تا بیمارى از شدت افتاد. اما به روزگار میرزا تقى خان امیر کبیر چنین نبود و این مرد دوراندیش و ایران‌دوست، به هنگام صدارت خود، در پیشگیرى از بیمارى‌ها، گام‌هاى اساسى و جدى متناسب آن روزگار برداشت. به دستور امیر: جزوه قواعد معالجه وبا به چاپ رسید و راجع به چگونگى این بیمارى و جلوگیرى از سرایت آن... میان روحانیان و سرشناسان محله‌هاى شهر پخش شد و این تدبیرى ارزنده بود. به علاوه براى محافظت ممالک محروسه از آلودگى ناخوش مزبوره در مرزها، قاعده گراختین (قرنطین) گذارده شد که مسافران را چند روز در آنجا نگاه دارند و دود بدهند و بعد روانه شوند. دستور میرزا تقى خان در این موضوع و خاصه حاشیه‌اى که به خط خود افزوده قابل توجه است. در ذیحجه ۱۲۶۷ به اسکندرخان حاکم کرمانشاهان نوشت: از قرارى که عالیجاه میرزا ابراهیم خان کارپرداز اول دولت علیه مقیم دارالسلام بغداد نوشته است، ناخوشى وبا همه عربستان را فراگرفته و از اول خانقین الى نجف طغیان تمام دارد، اهالى بغداد کاملاً متفرق شده‌اند. البته آن مخدوم از تفصیل آن بهتر استحضار دارند، چون آنجا معبر عام است و هر روزه زوار عتبات و سایرین به همه ممالک محروسه تردد دارند، بسیار لازم است که براى محافظت ممالک محروسه از آلودگى ناخوشى مزبور و نشر و سرایت آن به ممالک محروسه، بناى گراختین که منفعت آن به کرات به تجربه رسیده است گذاشته شود. لهذا اظهار مى‌شود که آن مخدوم به زودى گراختین را در اول دخول زوار و مترددین به خاک علیه داده باشید که موافق قاعده چند روزى به آنها دود داده و در گراختین نگاه داشته، بعد از آن مرخص و روانه شوند». اما بعد از امیر کبیر، این کار منسوخ شد و میرزا آقا خان نورى نالایق، در سال ۱۲۷۳ با قرنطینه مرز عثمانى مخالفت کرد و نوشت: «از حالت قرانتین دولت عثمانى... به ستوه آمده ایم. نزدیک است که عنقریب حکم عمومى قطعى به کل اهالى ایران صادر شود که دیگر تردد خودشان را از خاک عثمانى، خاصه از عراق عرب موقوف دارند».
به این ترتیب وبا هر از چند گاهى در دیار ما شیوع مى‌یافت و عده زیادى را به وادى هلاکت رهنمون مى‌گشت و در همین سال از کن تا سوهانک زیاد تر از بیست، سى هزار نعش آوردند و در سال ۱۲۷۷ در تبریز ۲۴۷۴ نفر و در سال ۱۲۸۲ چهل هزار نفر مردند و در سال ۱۲۸۸ روزى ۲۰۰ تا ۴۰۰ نفر در کوچه و بازار و محله‌ها ى تهران مى‌مردند و بر اثر قحطى مردم به خوردن سگ و الاغ و موش روى آوردند و در سال ۱۳۱۰ در تهران ۲۳۰۰۰ نفر مبتلا شدند و به دیار باقى شتافتند و «مردگان را یا در گارى ریختند و به گودال‌ها و خندق شهر انداختند و یا به گورستان‌ها بردند... در قبرستان‌ها چنان مرده مى‌چیدند که گویا پارچه سفیدى روى گورستان کشیده اند و چون برخى را قبل از مرگ کامل و در حال اغما حمل مى‌کردند... بعضى مرده‌ها وقت شستن و یا کفن کردن و یا به قبر گذاشتن بلند شده و زنده گشتند. آنان هم که هنوز نمرده بودند، حیران و سرگردان بر جاى بودند و از بشره همه معلوم بود در میان بلا گرفتارند».
براى آنکه بدانید هنگامى که وبا شیوع مى‌یافت حکومت و حکومتگران چه مى‌کردند، شهادت یک شاهد عینى را بخوانید: «... روزى دویست نفر اقلاً مى‌میرند... تمام دکان و بازار را بسته اند و مردم همه به ابن بابویه و به مصلى رفته اند... به حسن آباد آمدم، در میان خیابان جمعیت زیاد دیدم، از بشره همه معلوم بود که در میان بلا گرفتارند... در شمیران و شهر و تمام دهات و اطراف طهران وبا معرکه مى‌کند... از دیروز تا به حال به گفته اطبا هزار و ششصد نفر از طهران و شمیران تلف شدند... شاه روز پنجشنبه بیست و چهارم با مختصرى از حرم فرار کرده به سمت شهرستانک تشریف بردند... از شهر و اطراف شهر مى‌گویند بیست و دو سه هزار نفر مبتلا شدند».

روایت دیگر شیوع وبا را از قول کنت دوگوبنیو بخوانید: «در سال ۱۸۵۶ بیمارى وباى سختى در ایران و تهران بروز کرد و هر کس دو پا داشت و مى‌توانست فرار نماید، براى حفظ جان خود از پایتخت فرار نمود. مردم چنان مى‌مردند که گویى برگ از درخت مى‌ریزد و با این که در تهران آمارى براى تعیین شمار بیماران وجود ندارد، مع ذالک من تصور مى‌نمایم که بیش از یک سوم سکنه تهران بر اثر وبا مردند.در کشورى که بنگاه ‌ها ى خیریه نیست، در کشورى که روحانیون بزرگ برخلاف روحانیون مسیحى وظیفه خود نمى دانند که بنگاه‌ها ى خیریه ایجاد نمایند، در کشورى که مریضخانه وجود ندارد و آب مشروب از مجراهاى سرباز و بدون حفاظ عبور مى‌کند، آن هم در گرماى تابستان معلوم است که بیمارى وبا چه بر سر اهالى مى‌آورد.در همان روزهاى اول که بیمارى بروز مى‌کرد، از طرف سفارت فرانسه براى جلوگیرى از توسعه بیمارى اقداماتى شد. منجمله ما به دربار تاکید کردیم که به وسایل مقتضى به مردم بفهمانند که به هیچ وجه آب خام ننوشند و همواره آب را پس از این که ده پانزده دقیقه جوشید میل نمایند، ولى هیچ کس به این حرف گوش     نمى داد و مردم مثل همیشه آب‌ها ى جوى را مى‌نوشیدند.ما به وسیله جارچى‌ها ى دربار به مردم گوشزد کرده بودیم که البسه اموات را بسوزانند و تا آنجا که ممکن است آب‌ها ى مشروب را نیالایند و در چاه‌ها مرتباً آهک بریزند، ولى مردم به اقدامات بهداشتى ما توجه نداشتند و مى‌گفتند که مرض از طرف خدا مى‌آید، اگر خدا خواست ما خواهیم مرد، وگرنه زنده خواهیم ماند. دیگر از یادآورى‌ها یى که ما کردیم، این بود که مردم مطلقاً سبزى خام نخورند و از خوردن میوه تا آنجا که ممکن است خوددارى نمایند و در صورتى که میل به خوردن میوه دارند، آن را با شکر بجوشانند، لیکن این حرف‌ها در گوش کسى اثر نمى کرد.به زودى چند تن از اطرافیان ما از بیمارى وبا مردند و من که وضع را چنین دیدم، براى فرار از این مرض تهران را ترک کردم».

وبا آنقدر از نفوس مردم کاست که سرانجام حکیم طولوزان پزشک مخصوص ناصرالدین شاه دستورالعمل براى کنترل بیمارى نوشت و آن را به چاپ رساند و در اختیار مردم قرار داد.او براى شهرها پیشنهاد قرنطینه کرد و تاکید کرد: «مسافرى که علامت درددل یا ناخوشى معده و امعاء مثل اسهال و تهبج [تورم، نفخ شکم] و باره زبان و فرورفتگى چشم در آنها مشاهده مى‌شود، باید چند روز ایشان را نگهدارى نمایند تا معالجه نموده، مرضشان را قلع و قمع نمایند».و در ادامه پیشنهاد کرد در صورت سلامت «تذکره حفظ صحتى» به او بدهند و از بازدید بارهاى مسافران بین شهرها غفلت نکنند و «... صندوق‌ها و یخدان‌ها و مفرش‌ها را باز نموده، رخوت کثیفه و تمام اسباب‌ها یى که ممکن است قبول تعفن نموده باشند، نباید به صاحب مال رد کرد، مگر بعد از آن که با جوشانیدن در آب یا گذاشتن در تنور یا دادن دود گوگرد یقین نمایند که رفع عفونت از اشیاى مزبوره شده است».  طولوزان مدت جوشانیدن رخت‌ها را پنج دقیقه معین کرده بود و اسیدفینیک و کلراد دوشو و سولفات دو کوشور را به عنوان مواد ضدعفونى کننده معرفى کرد.شستشوى بدن با صابون و دود گوگرد دادن لباس‌ها از دیگر راه‌ها ى جلوگیرى از شیوع وبا بود و شستن لباس با نمک نیز از جمله تاکید شده‌ها بود و ریختن زاج سبز در آب نیز تاکید شده بود. به رغم این همه تاکید و سفارش باز هم وبا بار دیگر به ایران سرایت کرد و این بار سال ۱۲۸۳ شمسى بود.

حاج سیاح محلاتى اشاره مبسوطى به چگونگى شیوع این بیمارى در سال فوق دارد. او مى‌گوید: عده اى زوار به قصد زیارت امام رضا(ع) از نجف راهى ایران شدند و به رغم تاکید اقامت در مرز جهت قرنطینه، آنها این امر را نادیده گرفتند و «... به زور وارد کرمانشاه شدند وبا هم که همراه خود آورده بودند در کرمانشاه طلوع کرد و همان روز جمعى مبتلا شدند و بیست و سه نفر همان روز اول مردند... به بروجرد و اصفهان و همدان و سایر جاها رفتند و مردم... جلوگیرى نکردند وبا هم همراه ایشان به هر جا وارد شدند، نشر کرد... قم مشتعل شد، به حضرت عبدالعظیم وارد شدند، در آنجا ظاهر شد، خواستند براى طهران جلوگیرى کرده قرنطینه بگذارند، در طهران هم طلوع کرد. با این کثافت و بى پرستارى و نبودن مریضخانه وبا بناى کشتار گذاشت. مردم دچار وحشت شدند، بزرگان و مقتدران به شمیران و سایر دهات و ییلاقات رفتند. کشتار این طور بلاها غالباً در فقرا و بیچارگان مى‌شود ۹۰۰۰»آنگونه که حاج سیاح مى‌گوید، او به همراه مسیونوز و همراهى شاه و عین الدوله تصمیم گرفتند مریضخانه ایجاد کنند. ابتدا چند دستگاه درشکه براى حمل بیماران و اشخاص متوفى تهیه شد؛ آنها که فوت کرده بودند به وسیله درشکه به غسالخانه برده مى‌شدند و آن دسته که در مقابل بیمارى مقاومت کرده بودند پس از مداوا «یک تومان پول و یک دست لباس» داده شد.در ادامه مختارالسلطنه حاکم تهران نیز همراه آنان شد و کار تدفین و مداوا ادامه یافت، اما جهالت مردم، همچنان کار دست آنها مى‌داد.  او مى‌گوید: «مختارالسلطنه کاملاً مشغول کار بوده چون معلوم شد نعشى را در قناتى انداخته اند و کار یک درشکه چى بوده که به غسالخانه نرسانده از این بابت مقرر کردیم درشکه چى که نعش مى‌برد، از غسالخانه قبض وصول آورد، شب عدد اموات را با قبض مطابقت مى‌کردیم». هرچند مختارالسلطنه نیز در ادامه کار خود مبتلا به وبا شد و روز بعد درگذشت. این وضع بعدها نیز کم و بیش وجود داشت و آب آلوده شهرهاى مختلف ایران و به خصوص تهران، در فصول گرم سال، بهترین شرایط را براى شیوع وبا فراهم مى‌آورد.سرانجام با لوله کشى آب تهران در سال ۱۳۳۴ وبا به صورت عام دیگر مشاهده نشد و در سال ۱۳۴۷ به وسیله مسئولین وقت وزارت بهدارى، به عنوان یک بیمارى بومى که هر آن امکان شیوع مى‌توانست بیابد، معرفى شد.

 

نویسنده : میکاییل ; ساعت ٤:٤۳ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢٤ خرداد ۱۳٩٤
comment نظرات () لینک

مطالب اخیر اطلاعیه THE HISTORY of KURDISH MUSIC تاریخ موسیقی کردستان _ کتابی به زبان کردی پیچ‌خوردگی پا منابع کارشناسی ارشد رشته های علوم اجتماعی منابع کارشناسی ارشد رشته های علوم اجتماعی نیکی و بدی - پائولو کوئیلو آیا خدا با بندگان خود سخن میگوید ؟ واکسن آبله آموزش خود هیپنوتیزم ساده Relaxation میزان تحصیلات و سال تولد هنرمندان
کلمات کلیدی وبلاگ عکس جالب (٤٥) داستان خاطره (٤٥) روانشناسی (٤٢) سلامت (۳٢) طنز (٢٩) داستان کوتاه (٢٩) عکس های بازیگران،افراد مشهور و (٢٥) علمی (٢٤) آموزشی مانند انگلیسی و موسیقی و (۱٩) عکسهای جدید چهره ها در شبکه های اجتماعی (۱٧) عکسهای جدید شبکه های اجتماعی (۱٦) پزشکی (۱٥) درس ،تدریس ،جزوه و (۱٥) وقایع تاریخی (۱٤) سرگرمی (۱٢) طبیعت و محیط زیست (۱٢) عشق (۱۱) زندگی شهری (۱۱) دانلود رایگان کتاب (۱۱) سینما بازیگری (۱۱) عکس های خانوادگی چهره های مشهور (۱۱) شعرهای گلچین شده (۱٠) جک - لطیفه (۱٠) مناطق زیبا و گردشگری (٩) بازیگران در اینستاگرام (٩) عکس خنده دار (٩) ادبی (٩) سیاسی (۸) زن (۸) مذهبی (۸) تکنولوژی (۸) احادیث و سخنان پیامبران و امامان (۸) نیایش (٧) اقتصادی (٧) موفقیت (٧) راهنمای حل جدول (٧) روابط زن و شوهری (٧) ماه رمضان (٦) موبایل (٦) جملات بزرگان (٦) پند ها و جملات قصار (٦) مطالب با ترجمه ی انگلیسی (٥) ورزش (٥) ثروتمند شدن (٥) غذای سالم (٥) زندگی نامه (٥) مطالب انگلیسی (٥) راهنمای جدولی (٥) داعش (٥) کتاب دانشگاهی (٥) نقل و انتقالات فوتبال (٥) کسب درآمد (٤) funny (٤) اجتماعی (٤) پرسپولیس (٤) حیات وحش (۳) عکاسی (۳) ریاضی (۳) قرآن (۳) ادبیات (۳) استقلال (۳) رابطه با جنس مخالف (۳) طنز تلخ (۳) کتاب شعر (۳) سوم راهنمایی (۳) افراد مشهور (۳) اطلاعات عمومی (۳) خرید لوازم خانه (۳) سریال شمعدونی (٢) چهره ها در شبکه‌های اجتماعی +عکس (٢) منابع کارشناسی ارشد رشته های علوم اجتماعی (٢) نظریه‌های جامعه‌شناسی (٢) آشپزی و (٢) دزدی و اختلاس (٢) donyayejadval (٢) آموزش حل جدول (٢) خواندنی (٢) relaxation (٢) ایران باستان (٢) اول دبیرستان (٢) آیا میدانید که (٢) والیبال (٢) عربستان (٢) نجوم (٢) سعدی (٢) دبیرستان (٢) ابوسعید ابوالخیر (٢) خودرو و اتوموبیل (٢) گوشی های هوشمند (٢) شناخت زنان (٢) کنکور (٢) سپندار مذگان (٢) نوکیا (٢) sms (٢) اسلام (٢) دیجیتال (٢) امیرکبیر (٢) مشاهیر ایران (٢) آموزش خود هیپنوتیزم ساده (٢) عکس های بامزه و ناز از کوچولوها (٢) ترفندهای عکاسی (٢) لغات جدولی (٢) علی علیه‌السلام (٢) نهج‌البلاغه (٢) لیگ جهانی (٢) زمین از فضا (٢) واکسن آبله (۱) نگار عابدی (۱) راکتورهای هسته ای (۱) عکس سلفی (۱) کد های مخفی گوشیهای نوکیا (۱) نویسندگان ایرانی معاصر (۱) فهرست نویسندگان ایرانی و جهان (۱) نویسندگان جهان و آثارشان (۱) بازیگران با همسرانشان (۱) فرهنگ نام های ایرانی (۱) چگونه جدول ضرب را یاد بگیریم (۱) صعود تیم ملی والیبال ایران (۱) ابوبکر بغدادی (۱) عجیب‌ترین و زیباترین میوه‌های جهان (۱) تصاویر متفاوت از چهره های مشهور در شبکه های اجتماع (۱) چهره ها در شبکه‌های اجتماعی (۱) نا آرامی‌های اجتماعی و امداد و نجات (۱) اوزان و مقیاسها (۱) مجموعه سوالات آمادگی دفاعی (۱) عدم نمایش شماره (۱) عدم نمایش شماره تلفن (۱) سوالات حرفه و فن دوم راهنمایی (۱) طرز تهیه زولبیا، بامیــه و گوش فیل (۱) شهرهایی که برای زندگی مناسب نیستند! (۱) راهنمای عملی خرید ‌هارد اکسترنال (۱) تصاویر منتشر نشده از زندگی ابوبکر بغدادی، رهبر &q (۱) نقش شیرین در سریال شمعدونی (۱) فیلم ایرانی آوازهای سرزمین من (۱) نقش زهره در سریال شمعدونی (۱) سریال جاده قدیم (۱) شهرام حقیقت (۱) مسعود زریبافان (۱) فلمینگ (۱) سریع ترین های جهان (۱) چند راهنمایی برای بنزین زدن (۱) آرایش زنان (۱) جک ریمر (۱) آمادگی دفاعی (۱) ارزش زن (۱) سعود الفیصل (۱) اسامی ایران باستان (۱) برندگان جایزه نوبل (۱) سرقت موبایل (۱) آیا میدانید که (۱) انیشتین و راننده اش (۱) جنگ خاورمیانه (۱) حقوق والدین (۱) عکس های ماهواره ای (۱) مشاهیر موسیقی ایران وجهان (۱) بلندترین آبشارهای جهان (۱) شهرهای ایران به تفکیک استان (۱) انواع غذاهای ایرانی (۱) انواع آش های ایرانی (۱) انواع کباب و ساندویچ (۱) انواع پلو و خورش (۱) امیر ارسلان نامدار (۱) اینستاگرام (۱) حقوق فرزندان (۱) بهرام بهرامیان (۱) قاسم سلیمانی (۱) ادوارد جنر (۱) اسلام و صلح (۱) به خاطر داشته باش (۱) انواع متمم (۱) محتشم احمدی نیا (۱) شرکت بریتیش تله کام (۱) میلاد فخرالدینی (۱) نحوه نوشتن فهرست منابع (۱) ۵۰ تصویر تاریخی که هرگز نباید از دست بدهید (۱) اشتباهاتی که در دهه 30 زندگی انجام می دهیم (۱) مجموعه قوانین و مقررات استخدام کشوری (۱) سوسن‌ زادخوش‌ (۱) رابط فصلنامه‌ به ورز - لرستان‌ (۱) عکسهای هنرمندان در پانزدهمین جشن سینمایی حافظ (۱) پانزدهمین جشن سینمایی حافظ (۱) it is so cool to be a man (۱) آشپزی و (۱) one day an employee sends an email letter to his b (۱) مطالب طنز انگلیسی (۱) اخلاق و جنگ (۱) اسلام و اسیران (۱) پیامبر صلح (۱) کولر آبی یا گازی (۱) گرما و راه چاره (۱) رعایت نکات ایمنی در مصرف گاز طبیعی (۱) اصول پیاده روی (۱) هفت راه برای رفع مشکلات مالی (۱) بیماری و پاداش (۱) استغفار و ناامیدی (۱) حرف خودت را بزن (۱) نکته ها و درس های استراتژیک (۱) نقش زنان در دفاع (۱) دفاع زنان در جنگ (۱) اسلام و دفاع زنان (۱) دفاع زنان در جنگ های مختلف (۱) تصاویری از حواشی دومین پیروزی برابر امریکا (۱) والیبال یران آمریکا (۱) تصاویری از دختران رپ‌خوان افغان (۱) وقتی معماری مساجد دگرگون می‌شود (۱) تصاویر مسجدی نو و عجیب (۱) تحلیل شخصیت از روی نوع دوش گرفتن در حمام (۱) تصورات غلط درباره ازدواج (۱) تعیین هدف برای موفقیت (۱) تفاوتهای من و رئیسم طنزتلخ (۱) ۱۷ اقدام روزانه برای اینکه باهوش تر باشید (۱) تصاویر کمیاب از آلبوم دیده نشده خاندان پهلوی (۱) تصاویری از مهمانداران خطوط هوایی خارجی و ایرانی (۱) مهمانداران خطوط هوایی خارجی و ایرانی (۱) عکس نوشته های طنز باحال عمویی (۱) چگونه در عکس ها بهتر دیده شویم!؟ (۱) اسمارت فون ه (۱) عکس های خنده دار از شکلک های بامزه با انگشت (۱) عکس های ساحل بکرانی نی نی سریال دردسرهای عظیم (۱) دردسرهای عظیم 2 (۱) ساحل بکرانی (۱) عکس های دیدنی از نقاشی های 3 بعدی روی بشقاب (۱) هنرمند ژاکلین poirier (۱) چگونه راحت تر روزه بگیریم؟ (۱) بزرگترین باغ گل جهان در عمق صحرای سوزان دوبی (۱) ۷ درس موفقیت در زندگی از سخنان بُرُس لی (۱) برس لی bruse lee (۱) عکس های جالب مبارزه زنان با آرایش (۱) مبارزه زنان با آرایش (۱) تصاویر شگفت انگیز ماهواره ای از زمین (۱) زنانی که با عملکرد غیرعادی خود در زمانه‌شان ماندگا (۱) روش های خانگی درمان پشه گزیدگی (۱) پشه گزیدگی (۱) دکل گمشده (۱) پروفسور حسابی (۱) عکس سه بعدی (۱) غزلیات سعدی (۱) مثنوی معنوی (۱) هیپنوتیزم (۱) کرباسچی (۱) کراک (۱) آتنه فقیه نصیری (۱) چای سبز (۱) چرچیل (۱) فست فود (۱) انیشتین (۱) پدر و مادر (۱) امتحان (۱) کتاب قرآن (۱) زیست شناسی (۱) دوبی (۱) روزه (۱) تفکر خلاق (۱) مو (۱) داستان عشق (۱) حضرت محمد (ص) (۱) هالیوود (۱) اعتیاد (۱) رپ (۱) تجربی (۱) سرطان (۱) تلویزیون (۱) مولانا (۱) ازدواج (۱) لوگو (۱) دروغ (۱) فیزیک (۱) شیمی (۱) یادگیری (۱) مقاله (۱) قیامت (۱) سامسونگ (۱) احمد شاملو (۱) افغانستان (۱) ایران (۱) مالاریا (۱) بوستان سعدی (۱) مشاهیر موسیقی (۱) سید مظلوم (۱) 40 توصیه برای لذت بردن از زندگی (۱) افسانه پاکرو (۱) نظریه های جامعه شناسی (۱) سام درخشانی (۱) مریلین مونرو (۱) پاسخ جالب آلبرت انیشتین به مریلین مونرو (۱) شهرهای ایران (۱) خاندان پهلوی (۱) نیکی و بدی (۱) دنیای حیوانات (۱) لویی پاستور (۱) کار و استخدام (۱) تربیت فرزندان (۱) تغییر عادت منفی به مثبت (۱) آش شله قلمکار (۱) اثر پروانه‌ای (۱) آب درمانی (۱) قرائتی (۱) رزمایش (۱) دوم راهنمایی (۱) عرفان نظر آهاری (۱) بی خوابی (۱) پائولو کوئیلو (۱) پیاده‌روی (۱) علی کریمی (۱) آنتوان چخوف (۱) حرفه و فن (۱) آلبرت انیشتین (۱) لئوناردو داوینچی (۱) ترین ها (۱) موسیقی پاپ (۱) مواد مخدر (۱) ویکتور هوگو (۱) عکس بازیگران (۱) کیک (۱) بهنام صفوی (۱) گابریل (۱) احمدی نژاد (۱) علی اکبر دهخدا (۱) انرژی هسته ای (۱) خلیج های دنیا (۱) دانستنی ها، آیا میدانید (۱) زبان های رایج و رسمی دنیا(بترتیب الفبا):راهنم (۱) زبان های رایج و رسمی دنیا (۱) اسامی برندگان نوبل ادبی از آغاز تا سال 2007 میلادی (۱) راهنمای انتخاب اسم ایرانی (۱) راهنمایی در انتخاب اسم ایرانی (۱) نام پارسی (۱) دانلود رایگان کتاب امیر ارسلان نامدار (۱) کتاب امیر ارسلان نامدار (۱) شعر فوق العاده " وای دل دیوانه ام زین دشمن ه (۱) وای دل دیوانه ام زین دشمن همخانه ام (۱) دانلود رایگان ترجمه فارسی قرآن (۱) ترجمه فارسی قرآن (۱) المیپاد کشوری ریاضی از سال 79 تا 92 به همراه پاسخن (۱) سوالات شیمی کنکور ریاضی و تجربی تفکیک هر فصل به (۱) کارنامه کنکور سراسری (۱) دانلود رایگان کتاب تفسیر قرآن قرائتی (۱) دانلود رایگان کتاب اندیشه اسلامی1 آیت الله جعفر سب (۱) دانلود رایگان کتاب اندیشه اسلامی1 (۱) آیت الله جعفر سبحانی و دکتر محمد محمد رضایی (۱) دانلود رایگان دیوان حافظ (۱) مجموعه قطعات حافظ (۱) دانلود مجموعه کامل غزلیات سعدی (۱) کتاب تفسیر موضوعی قرآن کریم (۱) دانلود رایگان کتاب تفسیر موضوعی قرآن کریم جمعی ا (۱) میزان تحصیلات و سال تولد هنرمندان (۱) سال تولد هنرمندان (۱) تحصیلات هنرمندان (۱) آموزش خود هیپنوتیزم ساده relaxation (۱) ال کامپیر (۱) آیا خدا با بندگان خود سخن میگوید ؟ (۱) خواجه حسن مودب (۱) نیکی و بدی - پائولو کوئیلو (۱) آیا داعش هم مرز ایران می شود؟ + نقشه (۱) اعترافات تکان‌دهنده فرمانده ارتش زنان داعش (۱) پیام صادقیان‌ (۱) شاه‌ماهی منصوریان در تور مظلومی +جدول عملکرد (۱) امین حاج‌محمدی (۱) ایران چطور به مرحله بعد لیگ جهانی صعود می کند؟(+ج (۱) کمال‌الدین کامیابی‌نی (۱) ثروتمندترین زن جهان (۱) ماریو شاراپوآ (۱) هر کس بردگی زنان را تحریم کند، کافر است! (۱) صالح الفوزان (۱) شیوخ سعودی (۱) بردگی زنان (۱) علی کریمی به امیر جعفری بدل زد (۱) آماده‌باش داعش برای جنگ با آنکارا (۱) تصاویری عجیب و دیدنی از دنیای حیوانات (۱) داستان خلقت زن فدر و منزلت زن (۱) شعر زن بودن (۱) آلفای قبل از خواب (۱) افکار سازنده (۱) شعر بازی گران تئاتری به نام “ دنیای جدید مان” (۱) آنچه انرژی فعال را خنثی میسازد (۱) آنچه دختران تمایل دارند تا پسران بدانند (۱) اندیشه توانگر (۱) داستان "ای کاش " (۱) این 4 میوه دوست داشتنی (۱) حقوق زن و شوهر نسبت به هم در قرآن و احادیث (۱) باورهای زنگ زده ، اندیشه های منجمد (۱) فرهنگ و توسعه (۱) داستان "بخت بیدار" (۱) پاسخ استاد علی اکبر دهخدا به دعوت رییس اداره اطلاع (۱) تأثیر رنگها بر تفکر و خلاقیت و استفاده در محیط های (۱) جاناتان دی ولسلی تایلور (۱) تاریخچه :ساندویچ در ایران از دیروز تا امروز (۱) ساندویچ فروشى (۱) تصاویر حواشی پیروزی ایران برابر امریکا (۱) روزه داری با نوشیدنی های سنتی (۱) 22 سرانجام ناخوشایند در صورت کم خوابی (۱) اقداماتی که باید پس از سرقت یا گم شدن گوشی خود انج (۱) تصاویری از کارگاه پخت زولبیا و بامیه (۱) تصاویری کمتر دیده شده از ایران در دوران پهلوی (۱) منا بع کارشناسی ارشد جامعه شناسی توسعه (۱) منابع رشته مطالعات زنان (۱) روش تحقیق در علوم‌اجتماعی (۱) …حوزه‌های جامعه‌شناسی (۱) پیچ‌خوردگی پا (۱) چطور می‌توانیم بفهمیم که مچ پا یا زانویمان پیچ خو (۱) برای درمان پیچ‌خوردگی چه اقداماتی می‌توانیم انجام (۱) برخی افراد به‌ طور مکرر دچار پیچ‌خوردگی می‌شوند، آ (۱) the history of kurdish music (۱) تاریخ موسیقی کردستان (۱) کتابی به زبان کردی (۱) the history of kurdish music تاریخ موسیقی کردستان (۱) ترسناک ترین هیولاهای دنیای زیر آب+ عکس (۱) فضانوردی و (۱) عرفان و عرفا (۱) سخنرانی و فن بیان (۱) دانلود رایگان کتاب اندیشه اسلامی 2 آیت الله جعفر س (۱) دانلود کتاب تاریخ تحلیلی صدر اسلام محمد نصیری (۱) دانلود رایگان کتاب تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی دکتر (۱) ذینی (۱) valantine (۱) حافظه ، هوش و (۱) اگر نمی‌خواهید بیمار شوید؛ (۱) خنده بازار دااااااااااااااااااغ آخر هفته (۱) بهنام صفوی به بیماری سرطان مبتلا شد!! (۱) عکس افسانه پاکرو در خارج از کشور!! (۱) آثار آب درمانی در بدن (۱) بازیگران بهمراه همسران و خانواده در فرش قرمز جشن ح (۱) ارتباط موثر اجتماعی وموفقیت (۱) ارزش! value! (۱) خاطرات چرچیل!! (۱) آسیب شناسی عشق در نگاه سنتی و مدرن (۱)
دوستان من   پرتال زیگور طراح قالب